Cordaad Welzijn Goedbezig Cranendonck

Frank Toonen van Steunpunt Mantelzorg Cranendonck

In gesprek met: Frank Toonen van Steunpunt Mantelzorg

# Wat betekent dementie voor u persoonlijk?

In het verleden heb ik wel te maken gehad met dementie maar dat was betrekkelijk ver weg. Het had weinig invloed op mijn leven. In het welzijnswerk binnen ouderenzorg hebben we in de jaren negentig een groei in de maatschappelijke omvang gezien, al is deze groei minder hard gegaan dan we aanvankelijk hadden verwacht. Maar toen ik ruim 4 jaar terug begonnen ben met het Steunpunt Mantelzorg heb ik contact gezocht met het Alzheimer café en dan komt het wel dichtbij. De activiteiten van het Alzheimer café zijn ook voor deze doelgroep bedoeld.

# Hoe zou je mantelzorg kunnen omschrijven?

Een mantelzorger is iemand die aan een naaste, familielid, vriend of buur zorg verleent die verder gaat dan hand en spandiensten. De rol van mantelzorger kan een geleidelijk proces zijn dat begint met een beetje hulp bieden aan de zorgvrager. Die hulp wordt steeds meer en op een gegeven moment kan hij of zij niet meer zonder die hulp. Er is ook altijd een morele koppeling tussen de mantelzorger en degene die de zorg ontvangt. De zorgvrager is afhankelijk van deze zorg geworden, de mantelzorger kan zich niet meer terugtrekken uit zijn of haar rol. Soms kom je van het ene op het andere moment in de rol van mantelzorger, denk daarbij aan een ongeluk of ernstige aandoening waarbij de persoon in kwestie afhankelijk wordt van hulp. Een mantelzorger is dus anders dan een vrijwilliger die hiervoor kiest. Een mantelzorger kiest hier niet voor en daarbij kan het een hele puzzel zijn om uit te vinden hoe je ermee om kunt leren gaan.

# Waarom is het belangrijk dat de mantelzorger ondersteund wordt?

De mantelzorgers zijn zeer gemotiveerd en doen met liefde en toewijding hun zorgtaken. Maar het kan ook een keerzijde hebben. Want je kunt pas goed voor de ander zorgen als je eerst goed voor jezelf zorgt. Bij mantelzorg is er een zorgafhankelijkheid die liever niet gedeeld wordt, behalve binnen een kleine kring van het eigen netwerk. Hierdoor kan de belasting toenemen en kan de mantelzorger tegen een grens aanlopen.

# Hoe kan Steunpunt Mantelzorg ondersteuning bieden?

De mantelzorger is een hele belangrijke factor want als die de zorg niet meer kan volbrengen en wegvalt dan is de hulpvrager aangewezen op professionele hulp. In het dagelijkse leven maken zij het verschil of de hulpvrager nog thuis, of zelfstandig kan blijven wonen of niet. Dit kan veel druk geven en daarom is het voor een mantelzorger vooral belangrijk om er met iemand over te kunnen praten. Er is veel aandacht voor de patiënt en de aandoening, er zijn lotgenoten, maar voor de mantelzorger is minder aandacht. Ook zij hebben echter hun zorgen en vragen en willen hun verhaal aan iemand kwijt. Mantelzorgers zijn lange tijd niet gewaardeerd, ze werden amper gezien, het werd gewoon gevonden maar dat is het niet. Steunpunt Mantelzorg wil daar verandering in brengen. Elke situatie en elk persoon is uniek maar er zijn wel een aantal dingen die wij in de gaten houden. Wij stellen hem of haar de vraag: Hoe gaat het met je en waar loop je tegenaan? Vervolgens vragen we: wat heb je nodig om verder te kunnen, hoe kunnen wij dingen verbeteren voor je?

Ook delen wij elk jaar een mantelzorg waardering uit. Dit kan zijn in de vorm van een bloemetje dat door de mantelzorgers erg gewaardeerd wordt. We hebben gemerkt dat mensen het prettig vinden dat zij gezien worden, dat andere mensen weten dat de situatie waar ze in zitten niet altijd even gemakkelijk is en dat hun inspanning gewaardeerd wordt.

Belangenbehartiging is ook een speerpunt voor Steunpunt Mantelzorg. Op dit moment vragen we aandacht voor het project: De jonge mantelzorger. Deze kinderen groeien op in een gezin waar structureel maltelzorg nodig is en waarbij ook de kinderen een rol spelen in deze zorg. Ze zijn vooral bezig met opgroeien, maar de omstandigheden kunnen zo zijn dat het zorgeloos opgroeien in gevaar komt. Zij vinden het erg prettig dat ook zij gezien worden, niet zozeer door een professional maar door iemand die hen vraagt: gaat het met je?
Belangenbehartiging bestaat eruit om mensen hier alert op te maken in verschillende lagen van de bevolking. Scholen moeten weten dat deze jongeren bestaan en dat er gegronde redenen kunnen zijn als ze hun huiswerk niet klaar hebben of niet op tijd op school kunnen komen. We vragen hier ook aandacht voor aan artsen of specialisten, want het gaat niet alleen om de patiënt die een hulpvraag heeft, maar de mantelzorger is daar een onderdeel van. In andere vormen zoals via de media kunnen we meer bekendheid geven aan de zorg voor mensen met dementie, zodat mensen meer oog krijgen voor de rol van mantelzorger. Denk maar aan de rubriek in de Grenskoerier; Efkes de weg kwijt waarbij heel breed informatie gegeven wordt over het onderwerp dementie.

De mantelzorger kan een beroep doen op de Mantelzorg makelaar. Mijn collega Hicham heeft zich gespecialiseerd inde regelgeving over zorg, wonen, welzijn en arbeid. Bij hem kan je met allerlei vragen terecht die hiermee te maken hebben. Welke vergoedingen zijn er waar ik een beroep op kan doen? Hoe kan ik zaken regelen met mijn werkgever? Hoe kan ik een familiegesprek aangaan om de zorg te verdelen? In de gemeente Cranendonck is er een aantal mensen dat zich bezighoudt met vrijwillige hulpverlening. Zij kunnen heel nuttig werk doen om de mantelzorger te ontlasten. Ook daarover kunnen we de mantelzorger informeren. Dit zijn enkele mogelijkheden waar wij bij mee kunnen denken en uitzoeken wat het beste is voor de mantelzorger in zijn of haar situatie.

Als laatste bieden wij speciaal voor mantelzorgers ook cursussen aan over thema’s die voor hen belangrijk zijn. In oktober hebben we een cursus georganiseerd: Mantelzorger, zorg voor jezelf.

# Hoe kan Steunpunt Mantelzorg de mantelzorgers van mensen met dementie ondersteunen?

Bij dementie spelen twee dingen een rol. Een belangrijk probleem vormt geheugenverlies. Maar de aard van de aandoening brengt ook met zich mee dat de persoon ook verandert. Het kan zijn dat het hele karakter verandert waardoor iemand boos of angstig of erg argwanend wordt. Het is nogal wat voor een partner om daarmee om te gaan. Als mens neem je stukje bij beetje afscheid van hoe hij of zij was.
Maar ook als mantelzorger. Het is een proces waarbij je vooraf niet weet hoe lang het gaat duren en hoe het zich ontwikkelt. Gaat het geleidelijk of ontstaan er plotselinge veranderingen? Op een gegeven moment komt er een punt dat jij als mantelzorger het niet meer aankan, dat je er hulp bij nodig hebt, bijvoorbeeld in de vorm van dagopvang. Het heeft emotioneel een grote impact en omdat onze focus echt de mantelzorger is kunnen ze bij ons hun verhaal kwijt. Ruim een kwart van de mantelzorgers heeft met dementie te maken.

# Waar zijn jullie te vinden?

Wij zijn te vinden op de website bij goedbezigcranendonck.nl onder het menu mantelzorg. Deze website is breder dan alleen vacatures voor vrijwilligerswerk. Mensen kunnen ons bellen of mailen.
franktoonen@cordaadwelzijn.nl 06-3984550